[Bác sĩ cộng đồng] 4 bước điều trị mụn tại nhà

Bác sĩ Vương Văn Chiến sẽ tư vấn cho các chị em đang gặp vấn đề về mụn, trị mụn mãi không khỏi tại nhà chỉ với 4 bước.

PHẦN I. TỔNG QUAN VỀ MỤN

Phân loại mụn

Các nguyên nhân chính dẫn đến mụn:

+ Tăng tiết bã nhờn

+ Tăng sừng hóa cổ nang lông: lỗ chân lông bị bít tắc dẫn đến mụn ẩn

+ Viêm: mụn ẩn nặng hơn sẽ gây viêm

+ Vi khuẩn propionibacterium acnes: nhiễm khuẩn

Đặc trưng của tình trạng mụn viêm là sưng, đỏ, đau và bên trong có mủ. Sau một thời gian hơi khô sẽ cậy ra.

Tình trạng mụn lâu hơn trên da, dai dẳng, dài, trên da nhiều mụn và thâm sẹo thì cần điều trị sẽ phức tạp hơn.

Tình trạng nặng hơn là tổn thương thành sẩn cục, tạo thành ổ mụn, bên dưới là mụn viêm. Để điều trị được rất khó và cực kì mất nhiều thời gian. Khi gặp vấn đề này cần phải đến gặp bác sĩ để được hướng dẫn và làm sạch tốt, kết hợp thêm kháng sinh, một số thuốc chống viêm, thậm chí là dùng corticoid tại chỗ để điều trị viêm và nhiễm khuẩn của dạng mụn thế này. Nếu không làm sớm sẽ để lại tình trạng sơ hóa cực kì nhiều.

Mụn viêm sẽ tiến triển như thế nào?

Đầu tiên đi từ việc tuyến bã nhờn, tăng tiết dầu nhờn. Dầu tạo ra nhằm mục địch độ mềm mịn cho da, đồng thời tạo lớp phủ trên bề mặt da để chống mất nước, giữ lại độ ẩm cho da.

Thường người miền Bắc hay gặp trường hợp tình trạng da dầu mụn, thiếu nước. Còn ở trong miền Nam gặp tình trạng bóng dầu cường hóa hoạt động của tuyến bã nhờn.

Khi khối dầu tiết ra nhiều, đọng lại gây bít tắc sẽ tạo thành khối. Sau đó đi kèm là sự phát triển của vi khuẩn dẫn đến ổ viêm. Khi điều trị mụn viêm, kể cả spa, cần phải khai thông mụn để lấy nhân mụn. Khai thông mang lại 2 hiệu quả: điều trị triệu chứng ổ mụn đang to, nếu lấy được đi thì sẽ hết mụn và sung; thứ 2 tạo đường vào tốt hơn khi chúng ta bôi thuốc xuống bên dưới để tác động tại chỗ mang lại hiệu quả tốt. Tuy nhiên, với các tình trạng mụn viêm, chúng ta chỉ lấy mụn khi tình trạng viêm đã hết. Bởi trong quá trình mụn còn viêm thì bên trong có rất nhiều bạch cầu, vi khuẩn chưa tiêu diệt hết mà khai thông sẽ dẫn đến vỡ ổ mụn, chất gây viêm đi ra xung quanh, mở rộng ổ viêm ở bên dưới dẫn đến tổn thương bên dưới rộng ra, gây sơ hóa nặng thêm. Và khi vi khuẩn chưa tiêu diệt hết sẽ có nguy cơ đi sang các vùng lân cận sẽ gây ra mụn nặng hơn.

Nguyên nhân gây mụn viêm

Thứ nhất, vi khuẩn gây mụn trứng cá (P. ACNE)

Vi khuẩn gây mụn thường gặp ở vùng mặt trong độ tuổi dậy thì do sinh hoạt và chăm sóc da không điều độ; liên quan đến nội tiết.

Để khai thông mụn có rất nhiều cách để làm tại nhà. Việc đầu tiên lấy mụn là mụn phải hết viêm (giảm sưng, quầng đỏ nhỏ lại, sờ không còn đau, hơi đóng vẩy). Để lấy mà hạn chế thâm, sẹo thì cần tạo ra một đường vào, bạn có thể dùng que lấy nhân mụn nhưng trước khi dùng cần phải đảm bảo vô khuẩn que (sát khuẩn với cồn 90 độ). Chúng ta tuyệt đối không được dùng tay nặn mụn. Chúng ta cần tạo áp lực đồng đều xung quanh mụn, không nên cố quá để đẩy mụn lên một cách từ từ để chúng ta hạn chế tổn thương trên bề mặt.

Cũng cần lưu ý chọn sữa rửa mặt phù hợp. Thường mụn viêm tiết ra tương đối nhiều dầu, các bạn thường chọn những sữa rửa mặt có bọt, có tính tẩy rửa sạch, rửa xong da cực kì thoáng. Tuy nhiên, nếu bạn rửa sạch dầu đó đi, đồng thời khi đó sữa rửa mặt mang tính kiềm sẽ làm mất cân bằng PH ở trên da. Từ đó, da khô quá sẽ làm mất lớp giữ nước ở trên da, mất PH trung tính của da sẽ kích thích da tiết dầu nhiều hơn. Vì vậy các bạn nên chọn loại sữa rửa mặt ph nằm ở ngưỡng trung tính, ít bọt để hạn chế việc rửa quá sạch.

Nên dùng sản phẩm thuốc dạng uống hoặc bôi mang tính diệt khuẩn, kháng khuẩn để tiêu diệt vi khuẩn ở trên da. Hiện nay có rất nhiều hoạt chất có thể dùng như kháng sinh (đường bôi hoặc đường uống). Thay đổi thói quen sinh hoạt cũng cực kì quan trọng để cải thiện tình trạng mụn. Thói quen xấu, ăn uống mất cân bằng hay một số người trang điểm rất nhiều nhưng tẩy trang không đúng, chăm sóc da không tốt dẫn đến làm sạch da kém sẽ khiến tăng tiết dầu mụn. Hoặc ăn đồ ngọt nhiều sẽ tăng nguy cơ lên mụn hơn, từ mụn đó tiêu hóa chuyển hóa không tốt sẽ chuyển hóa thành dầu và tích lũy lại sẽ tăng tiết dầu trên da.

Thứ 2, mụn viêm do vi nấm

Tình trạng này ít gặp nhưng khi gặp lại bị rất nặng bởi chúng ta không biết cách xử lý. Loại này thường gặp mụn trên cơ thể đặc biệt là vùng lung hoặc ngực.

Nguy cơ chúng ta hay gặp là do xà phòng. Khi chúng ta tắm, khi xả nước, xà phòng vùng lung không hết sẽ làm thay đổi môi trường PH da, vị trí đó sẽ bị kiềm. Môi trường kiềm sẽ cực kì thuận lợi cho vi nấm phát triển. Hoặc một số trường hợp sinh sống trong môi trường tiết nhiều mồ hôi, và nó tạo môi trường thuận lợi cho vi nấm phát triển: nóng, ẩm. Hay một số trườnghợp sử dụng kháng sinh nhiều, sẽ gây ảnh hưởng đến hệ vi khuẩn, vi sinh vật ở trên da tạo vi nấm phát triển. Do đó, để cải thiện, chúng ta sử dụng xà phòng lượng vừa đủ, làm sạch da. Nếu mồ hôi ra nhiều có thể thay đổi áo thường xuyên và khi sử dụng kháng sinh cần tuân thủ đúng theo chỉ định của bác sĩ.

Với trường hợp bị vi nấm, chúng ta không thể tự chăm sóc hay dùng kháng sinh để điều trị được. Chúng ta cần thuốc chống nấm như sử dụng dầu gội có thành phần ketoconazone để tắm hoặc gội hoặc rửa vị trí đó với lượng phù hợp. Nếu nặng hơn và dùng sản phẩm này 3-4 tuần không khỏi thì cần gặp bác sĩ. Lúc đó bác sĩ sẽ kê cho đơn cùng với thuốc uống có thành phần Fluconazol.

Thứ 3, mụn viêm do DEMODEX

Thường gặp trên nền da nhiễm corticoid làm giảm hệ miễn dịch trên da, là điều kiện để demodex này phát triển. Dấu hiệu quả corticoid đường bôi là dùng xong một thời gian ngắn làm da căng đẹp nhưng mỏng đi cực kì nhanh. Tình trạng tăng xuất hiện mao mạch dễ bị kích ứng với sản phẩm khác, khi dừng sản phẩm là mọc mụn bởi nó bị giảm hàng rào miễn dịch. Mụn do demodex hay gặp triệu chứng là ngứa và hay ngứa cố định giờ trong ngày.

Để chăm sóc và điều trị tình trạng da này cực kì phức tạp. Nếu bạn nào đang bị tình trạng này có thể liên hệ lại để mình tư vấn kĩ hơn, bởi tùy tình trạng sẽ có phác đồ riêng.

Về việc chăm sóc và điều trị mà có thể làm được một cách cơ bản tổng quan nhất tại nhà, thức ăn của demodex là dầu, tinh dầu nên nếu bạn đang dùng các sản phẩm dưỡng có chứa dầu hay tinh dầu thì cần dừng lại, chúng ta sẽ phải kiềm dầu bằng cách khác. Về một số kháng sinh bôi, bạn có thể mua gel ở nhà thuốc có thành phần là metronidazole. Nó có tác dụng trong việc điều trị, tiêu diệt demodex.

Mụn không viêm

Thường hay gặp tình trạng: mụn đầu đen (mụn nhân mờ) và mụn đầu trắng (mụn nhân đóng)

Nguyên nhân

Do bất thường tuyến bã ở bên dưới, tăng tiết lên, lắng đọng lại thành những mụn kiểu này. Sau đó chăm sóc không tốt, không thoát ra được sẽ dẫn đến tình trạng mụn ẩn. Nếu chăm sóc và làm sạch tốt cho da sẽ giải quyết được 70-80% tình trạng mụn ẩn, lúc đó da tương đối đẹp.

Biểu hiện

+ Mụn đầu trắng

+ Mụn đầu đen

+ Lỗ chân lông to

+ Khô da

+ Bóng dầu

+ Sẹo lõm

Để giải quyết được tình trạng da này, cần xây cho thói quen chăm sóc da đúng và đủ.

Cách chăm sóc da

+ Sữa rửa mặt: ít bọt, ít xà phòng để giữ lượng dầu trên da.

+ Dung dịch cân bằng: cân bằng được pH trên da để da không phải điều tiết thêm. Một số trường hợp khác cần phải bù ẩm: sử dụng serum, kem dưỡng để da không bị kích thích tiết dầu.

+ Mặt nạ cấp ẩm: mặt nạ cấp – dưỡng ẩm, mặt nạ ngủ.

PHẦN II. HỎI – ĐÁP CÙNG CHUYÊN GIA

Câu hỏi 1.

(Hà Linh) Bác sĩ cho em hỏi cách chăm sóc da để giảm nhờn và mụn, em có nên dùng thảo dược như trà, tía tô, xả để đun nước xông vùng mặt bị viêm được không ạ?

BS Vương Văn Chiến: Các bạn có thói quen xấu làm tăng tiết dầu và lỗ chân lông to ra đó là xông nóng ở nhà. Khi bạn xông sẽ làm mở lỗ chân lông sẽ làm kích thích tiết dầu nhiều hơn, nên chúng ta nên dừng việc làm này lại.

Để chăm sóc và hạn chế tiết dầu, bạn cần xem da tăng tiết dầu do nguyên nhân nào. Nếu da bị thiếu nước tăng tiết dầu thì bạn cần có cách chăm sóc để giữ nước. Bạn cần uống đủ nước hàng ngày, có sản phẩm cấp ẩm, dưỡng ẩm sẽ tránh nguy cơ bị mất nước.

Một số trường hợp lớp phủ trên bề mặt bị mất đi, bạn cần dùng thêm một số sản phẩm bù lớp đó lại để chống bay hơi nước. Chọn cho mình đúng loại sữa rửa mặt ít bọt, ít xà phòng. Nếu da bị nhiều dầu quá do nguyên nhân ở bên dưới tuyến bã nhờn, tuyến dầu bị hoạt động mạnh quá bạn có thể đến spa để triệt tuyến bã nhờn đó. Hoặc dùng sản phẩm tại nhà để ức chế hoạt động của nó. Nếu nặng quá bạn có thể liên hệ lại để được tư vấn thêm.

Câu hỏi 2.

(Lê) Bác sĩ cho em hỏi, em hay bị mụn nhỏ li ti, khi lấy nhân giống như hạt cát nhỏ ở khu vực trán, giữa trán, 2 bên gò má và cằm, cứ bị tái đi tái lại. Bác sĩ cho em hỏi nguyên nhân do đâu?

BS Vương Văn Chiến: Mụn bị mọc ở cùng vị trí và bị đi bị lại là do 2 nguyên nhân. Thứ nhất là do tác động của tuyến đấy, nếu bạn ở nhà đang chăm sóc đúng rồi thì bạn cần sử dụng thêm một số sản phẩm bôi và uống để tác động vào đó. Nếu không giảm thì sẽ phải dùng công nghệ để triệt tuyến đó đi.

Thứ 2, nội tiết có vấn đề. Một số trường hợp tác động của nội tiết tương đối nhạy cảm, nang bã nhờn ở một số vị trí cần phải sử dụng đến biện pháp hooc-môn để xử lý. Bạn có thể gửi lại cách chăm sóc da của bạn xem đã đúng hay chưa để mình tư vấn thêm.

Câu hỏi 3.

(Thúy) Con trai em 10 tuổi, đã điều trị mụn rất nhiều rồi, có đi khám da liễu thì bị dày sừng nang lông, dùng nhiều loại thuốc nhưng không khỏi. Vậy có thuốc nào điều trị khỏi hay không thưa bác sĩ?

BS Vương Văn Chiến: Tình trạng của cháu bị dày sừng nang lông từ bé có rất nhiều nguyên nhân. Để điều trị cái này cần biết rõ nguyên nhân của bạn là gì. Sau buổi zoom này, chị gửi lại đơn thuốc và chẩn đoán của bác sĩ lại cho mình, để mình xem và tư vấn cụ thể hơn cho. Thêm nữa, cần phải chăm sóc hàng ngày thật kĩ, bởi trong quá trình điều trị thì giai đoạn đầu có giảm, sau 1 thời gian lại bị trở lại. Tuy nhiên khi điều trị đã giảm thì chúng ta cần duy trì thêm một thời gian nữa và giảm liều một số điều trị đi theo xuyên suốt quá trình ấy làm sao cho phù hợp.

Câu hỏi 4.

(Huyền) Những vết thâm do mụn dùng công nghệ nào tốt nhất ạ?

BS Vương Văn Chiến: Những vết thâm do mụn mình cũng đã chia sẻ vào zoom của buổi trước. Bạn có thể tham khảo tại link: [Bác sĩ cộng đồng] Cách chăm sóc và xử lý vết thâm tại nhà

Câu hỏi 5.

(Hoàng Hà) Sau khi làm treatment mụn có dùng serum Cosrx Triple HA có hiện tượng bong tróc, da mỏng. Vậy bác sĩ cho em hỏi có nên sử dụng sản phẩm này tiếp hay không? Nếu không thì có thể thay sản phẩm nào?

BS Vương Văn Chiến: Sau khi điều trị mụn có một số sản phẩm bôi, có một số nhóm có thể dùng được. Vì vậy, bạn gửi cụ thể sản phẩm mình sẽ xem thành phần xem có nên sử dụng được tiếp hay không. Còn một số sản phẩm khác liên quan đến tính acid gây peel hay bong da thì phải hết sức cân nhắc có nên dùng tiếp hay không.

Câu hỏi 6.

(Thảo) Bác sĩ cho em hỏi cách dùng mặt nạ cấp ẩm lúc ngủ ạ, dùng ở bước nào trong quy trình chăm sóc da vì tối em còn dùng cả serum và kem dưỡng ban đêm nữa.

BS Vương Văn Chiến: Thường mặt nạ ngủ là chúng ta bôi xong và chúng ta đi ngủ, thì chúng ta dùng ở bước cuối cùng. Còn mặt nạ chúng ta dùng hay đắp thì dùng sau bước dưỡng ẩm và trước khi dùng kem khác.

Câu hỏi 7.

(Thịnh) Đang tuổi dậy thì bị mụn, ngoài dùng những thuốc trên thì có dùng thêm thuốc gì nữa không ạ?

BS Vương Văn Chiến: Tình trạng mụn ở tuổi dậy thì, đa số chúng ta đều bị một lần. Việc điều trị tuổi này hơi đặc biệt chút. Ngoài những việc trên các bạn hết sức lưu ý về cách chăm sóc và các bạn hay có thói quen nặn mụn không đúng sẫn đến để lại hậu quả tình trạng sẹo rất là xấu. Còn mụn ở tuổi dậy thì là do hooc-môn nên chỉ có thể tác động từ bên ngoài giúp điều trị mụn và giảm hậu quả sau điều trị mụn.

Câu hỏi 8.

(Phương Thúy) Bác sĩ cho em hỏi, bị viêm da cơ địa, động vào xi măng bị loét da, trên đầu bị rụng tóc từng mảng, vậy em cần phải làm sao để hạn chế ạ?

BS Vương Văn Chiến: Vấn đề viêm da cơ địa liên quan đến xi măng là do yếu tố có tiếp xúc. Do đó bạn cần tránh tiếp xúc với nguồn có nguy cơ dẫn đến tình trạng như thế này. Việc điều trị và quản lý tình trạng viêm da cơ địa có 2 vấn đề cực kì quan trọng: dưỡng ẩm và điều trị corticoid. Còn rụng tóc từng chỏm có thể sử dụng tiêm corticoid để phục hồi được, bạn có thể đến bác sĩ da liễu để được tư vấn cụ thể.

Câu hỏi 9.

(Mai Nguyễn) Bác sĩ cho em hỏi bà bầu có dùng được AHA, BHA hay retinoin không ạ?

BS Vương Văn Chiến: Với AHA và BHA thì dùng được bạn nhé. Còn loại còn lại thì chúng ta dừng nhé. Phụ nữ cho con bú có thể cân nhắc dùng được.

Để được tư vấn, bạn để lại số điện thoại hoặc gọi tới Hotline 1800.6395 để các Dược sĩ của nhà thuốc DUO Care tư vấn và đồng hành cùng các bạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.