[Bác sĩ cộng đồng] Khái niệm và ứng dụng IVF

Rất nhiều thắc mắc xoay quanh vấn đề IVF dành cho các cặp vợ chồng sẽ được trực tiếp giải đáp bởi Ths. Bác sĩ Trương Quang Hải – Chuyên khoa hỗ trợ sinh sản.

PHẦN I. TỔNG QUAN VỀ IVF

Khái niệm

IVF là từ viết tắt của Invitro Fertilization (thụ tinh trong ống nghiệm). IVF có 2 trường phái: IVF cổ điển và IVF ICSI – khá phổ biến.

IVF cổ điển: trong một cái đĩa môi  trường có một quả trứng, sẽ cho nhiều tinh trùng vào trong đó, tinh trùng nào khỏe mạnh sẽ xâm nhập được vào trứng và thụ thai.

IVF ICSI: Lựa chọn tinh trùng khỏe nhất rồi bơm trực tiếp vào quả trứng và tạo thành phôi.

Toàn cảnh

IVF ra đời từ năm 1978, có khoảng >8 triệu trẻ sinh ra từ phương pháp này, >2.5 triệu chu kì IVF mỗi năm. Ở Việt Nam, em bé đầu tiên ra đời vào năm 1998, tỉ lệ thành công khoảng 40%, cộng dồn các lần chuyển phôi lại khoảng 60%.

Chỉ định

Đối với vợ:

  • Rối loạn phóng noãn: vô kinh, kinh thưa,…
  • Không có trứng: xin trứng: lớn tuổi, suy buồng trứng
  • Tắc/đã cắt cả 2 vòi trứng
  • Lạc nội mạc tử cung
  • U xơ tử cung

Đối với chồng

  • Thiểu năng tinh trùng (tinh trùng yếu)
  • Không có tinh trùng khi xuất tinh

Các nguyên nhân khác:

  • Bất thường gen, nhiễm sắc thể
  • Bảo tồn khả năng sinh sản trước khi điều trị ung thư
  • Không rõ nguyên nhân

Quy trình làm IVF

Kích thích buồng trứng (đợi khoảng 9-10 ngày) => Theo dõi phát triển nang noãn trên siêu âm => đạt kích thước nhất định => tiêm rụng trứng => chọc trứng => hút trứng và tách trứng => tiêm ICIS thụ tinh => thông báo kết quả phôi => theo dõi niêm mạc => chuyển phôi.

Tỉ lệ thành công (0-60%)

Bệnh nhân phụ thuộc:

  • Độ tuổi
  • Đáp ứng với kích thích buồng trứng
  • Chất lượng trứng/ tinh trùng

Kĩ thuật IVF

  • Phác đồ kích thích buồng trứng
  • Chất lượng LABO thực hiện

Tối đa hóa tỉ lệ thành công của bản thân

  • Tuổi không thay đổi
  • Cải thiện chất lượng trứng và tinh trùng
  • Ăn uống đa dạng các nhóm thực phẩm: chú ý vitamin/enzyme từ thiên nhiên
  • Sinh hoạt điều độ nghỉ ngơi hợp lý
  • Tập thể dục
  • Kiêng rượu bia thuốc lá
  • Bổ sung các thực phẩm chức năng: acid folic, vitamin E, D, canci, anti oxidant…
  • Tâm lý: lạc quan tích cực, lựa chọn bệnh viện uy tín và đặt niềm tin hoàn toàn vào nơi thực hiện IVF, tránh “bác sĩ” facebook, google,…

PHẦN II. HỎI – ĐÁP CÙNG CHUYÊN GIA

Câu hỏi 1.

(Hồng Nhân) Em năm nay 45 tuổi, kinh nguyệt đều, chồng có tinh trùng yếu, em có đang uống thuốc bác sĩ có kêu cứ để vài tháng xem có thai tự nhiên hay không. Nếu không có thì làm IVF, mà em sợ làm không được vì em cũng lớn tuổi.

Bs Trương Quang Hải: Với độ tuổi của chị, tỉ lệ thành công rất thấp, chỉ từ 3-5%. Nếu chị chấp nhận được tỉ lệ đó thì chị cứ theo thuốc rồi chị làm. Nếu tỉ lệ đó thấp quá thì chị cũng cần phải cân nhắc.

Câu hỏi 2.

(Mai Hương) Bác sĩ cho em hỏi phôi của ngày 3 và ngày 5 khác nhau như thế nào? Và chuyển phôi của ngày nào thì tỉ lệ thành công sẽ cao hơn?

Bs Trương Quang Hải: Phôi ngày 3 (phôi 3 ngày tuổi) và ngày 5 (phôi 5 ngày tuổi) khác nhau ở cái tên. Theo nghiên cứu trên thế giới, tỉ lệ chuyển phôi ngày 3 và ngày 5 là tương đương nhau. Tuy nhiên, người ta nuôi phôi ngày 5 là để xem phôi ngày 3 có phát triển hay không. Và phôi nuôi đến ngày 5 để thấy sự phát triển của phôi, và có khả năng chuyển phôi.

Câu hỏi 3.

(Trang) Em năm nay 40 tuổi, em bị buồng trứng đa nang, em đang uống thuốc trầm cảm nhiều năm rồi. Vậy cho em hỏi em làm IVF được không và tỉ lệ thành công là bao nhiêu ạ?

Bs Trương Quang Hải: Bạn đang sử dụng thuốc trầm cảm thì kích trứng không ảnh hưởng gì. Còn nếu mang thai thì phải hỏi bác sĩ chuyên khoa xem có duy trì hay không. Bạn hoàn toàn có thể làm IVF. Còn độ tuổi 40 thì chắc chắn tỉ lệ thành công sẽ thấp hơn so với độ tuổi khác, mình phải chấp nhận. Bởi đây cũng là biện pháp tối ưu nhất cho tới thời điểm hiện tại rồi.

Câu hỏi 4.

(Thỏa) Em năm nay 47 tuổi. trứng ít (khoảng 4-5 quả), bây giờ em có một nhân xơ trong tử cung, vậy em có làm IVF được không? Với em sử dụng thuốc gì để trứng tốt hơn không?

Bs Trương Quang Hải: Ở độ tuổi của chị là cực kì khó, hỗ trợ kiểu nào cũng khá khó và tỉ lệ rất thấp.

Câu hỏi 5.

(Phạm Huệ) Em có chọc trứng và tạo phôi 2019, đến 2020 em có chuyển 2 phôi ngày 5, em có đậu 1 phôi nhưng đến lúc 22 tuần em sinh non không giữ được. Em nghỉ, và năm nay em có chuyển phôi, bác sĩ cho tiêm lovenox. Bác sĩ cho em hỏi em chuyển phôi không thành công do tiêm thuốc đó hay do nguyên nhân nào khác ạ?

Bs Trương Quang Hải: Việc tiêm lovenox sẽ hỗ trợ phần nào đó đậu thai, nên sẽ không làm ảnh hưởng hỏng thai được. Do đó phần lớn là do phôi của mình thôi. Nếu bạn còn 1 phôi thì bây giờ cứ chuyển thôi, hi vọng là sẽ đậu.

Câu hỏi 6.

(Dương Kim Quyên) Em thử amh 0.1 từ 2019, em bị u xơ và nút mạch từ 2017, kích thước u trước nút mạch là 10 cm, bây giờ còn 5 cm. Em năm nay 40 tuổi, năm 2019 em có tiêm kích trứng làm IVF, nhưng tiêm kích trứng không lên nên không làm IVF nữa. Em vẫn mong có con, bác sĩ cho em lời khuyên với ạ, bây giờ kinh nguyệt của em rất ít, và 6 tháng rồi em chưa bị ạ.

Bs Trương Quang Hải: Như bạn năm nay cũng 40 tuổi rồi, đúng như bác sĩ ở bệnh viện trước nói nếu tiêm kích trứng mà không lên được vì amh có 0.1, đã tiệm cận với tiền mãn kinh rồi. Còn nhân xơ bây giờ còn 5cm thì vẫn có khả năng mang thai được nhưng cần phải kiểm tra và chẩn đoán lại. Giải pháp bây giờ là bạn có thể đi xin trứng và cấy vào cơ thể của mình.

Câu hỏi 7.

(Thủy Nguyễn) Em chào bác sĩ, tháng 7 vừa rồi em chuyển phôi ngày 5, đã sàng lọc, đến ngày thứ 6 em có thử quen lên 2 vạch mờ nhưng ngày thứ 7 thấy cơ thể hơi khác thì em có thử lại thấy vạch thứ 2 mờ hơn ngày thứ 6 và bị ra máu. Bác sĩ có bảo ngày 7 cũng chưa nói được gì cả nên cứ theo dõi tiếp và hẹn ngày 9 đến bệnh viện xét nghiệm beta. Đến hẹn em đi xét nghiệm thì beta thấp. Em bị ra máu mấy ngày trước đó. Vậy tại sao em lại không đậu thai ạ? Và em còn một phôi nữa, em có thể chuyển ngay lại được không hay cần nghỉ ngơi thêm ạ?

Bs Trương Quang Hải:  Việc làm tổ sẽ phụ thuộc vào yếu tố phôi, niêm mạc. Phôi tạm coi là ổn nhưng phôi đó có tương thích với niêm mạc hay không lại là chuyện khác. Nên mới dẫn đến chuyện không đậu thai. Thời điểm bạn ra máu ngày 7 như vậy mình nghĩ khả năng đậu thai là thấp, nên bạn có tiêm giảm co hay không thì không có ý nghĩa gì cả. Nếu bạn còn một phôi, về lý thuyết bạn không cần nghỉ ngơi gì cả, tuy nhiên đang dịch bệnh này thì mình cần phải cân nhắc.

Câu hỏi 8.

(Minh Diệp) Chu kỳ kinh có tháng có trứng rụng, có tháng không đúng không ạ?

Bs Trương Quang Hải: Một người có chu kỳ bình thường thì tháng nào cũng có phóng noãn, còn không phải cứ phóng noãn mà quan hệ là có thai.

Câu hỏi 9.

(Nguyệt) Em 36 tuổi, đã làm IVF 2 lần nhưng đều bị sinh hóa, đến lần thứ 3 em đi siêu âm để chuyển phôi lần 3, nhưng bác sĩ bảo em bị lạc nội mạc tử cung. Anh cho em hỏi, nếu lần này em chuyển phôi tiếp thì tỉ lệ thành công có cao không, có nên sàng lọc không?

Bs Trương Quang Hải: Bạn đã đi canh niêm mạc để chuyển phôi rất nhiều lần, nhưng lần sau đi siêu âm lại mới phát hiện ra lạc nội mạc thì mình phỏng đoán là khả năng thấp. Bạn có thể đi kiểm tra lại cho chính xác. Bạn còn phôi thì cứ đi chuyển, không nhất thiết phải sàng lọc. Bởi chỉ sàng lọc khi có chỉ định, bất thường. Nếu không có bệnh lý gì thì không nên sàng lọc. bởi khi sàng lọc sẽ làm giảm khả năng sống của phôi.

Câu hỏi 10.

(Oanh) Em năm nay 38 tuổi, sức khỏe ổn định, kinh nguyệt bình thường. Hiện em bị ứ dịch lòng tử cung vết mổ do lần đầu sinh bé. Bé đầu là thai tự nhiên, sinh anwm 2016. Năm 2020 em có làm IVF chỉ tạo được 2 phôi ngày 3 nhưng tử cung bị ứ dịch 4mm, bác sĩ có làm thủ thuật hút dịch nhưng lại bị ứ nhiều hơn. Có theo dõi gần 1 năm rồi nhưng vẫn chưa chuyển phôi được, nhờ bác sĩ tư vấn giúp em xem có cách nào cải thiện được tình trạng của em không ạ? Em cám ơn bác sĩ ạ.

Bs Trương Quang Hải: Khi chuyển dạ, bác sĩ sẽ rạch ở tử cung vị trí thuận lợi nhất. Nếu chưa chuyển dạ thì nguy cơ bị ứ dịch vết mổ nhiều hơn. Đấy là cái bất lợi của việc mổ là như vậy. Như ngoài Hà Nội là mổ nội soi đường âm đạo chứ không phải là rạch lại vết mổ đó, nên chỉ sau 1 tháng là bệnh nhân có thể theo dõi niêm mạc và chuyển phôi được luôn. Nếu bạn ứ dịch nặng quá thì mình sẽ mổ và chọn chu kỳ tốt để chuyển phôi.

Để được tư vấn, bạn để lại số điện thoại hoặc gọi tới Hotline 1800.6395 để các Dược sĩ của nhà thuốc DUO Care tư vấn và đồng hành cùng các bạn cho đến khi mang thai.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.