[Bác sĩ cộng đồng] Khái niệm và ứng dụng IUI

2 phương pháp hỗ trợ trong sinh sản là IUI (bơm tinh trùng vào trong buồng tử cung) và IVF (thụ tinh trong ống nghiệm). Trong buổi này, BS. Trương Quang Hải sẽ chia sẻ về phương pháp IUI, IUI là phương pháp khá đơn giản và hiệu quả.

PHẦN I. KHÁI NIỆM VÀ ỨNG DỤNG IUI

Đối tượng chỉ định

  • Rối loạn phóng noãn: PCOS, Prolactin tăng,…
  • Bất thường tinh trùng nhẹ
  • Yếu tố cổ tử cung
  • Lạc nội mạc tử cung nhẹ

Nguyên lý kích thích buồng trứng trong IUI

  • Tăng số nang noãn
  • Khắc phục bất thường chức năng phóng noãn
  • Xác định được thời điểm phóng noãn (dựa trên siêu âm là chính)
  • Lọc rửa tinh trùng tốt
  • Tránh tác động bất lợi từ âm đạo, rút ngắn đường đi của tinh trùng
  • Tăng số lượng tinh trùng có khả năng thụ tinh cao đến noãn

Phương pháp thực hiện

  • Kích thích buồng trứng

+ Dùng thuốc uống CC/AI: Clomiphencitrat/femara

+ Dùng thuốc tiêm FSH/Hmg: Follitrope, Menogon, Menopur, IVF M…

+ Số nang noãn mong muốn: 2-3 nang >=14mm

  • Chuẩn bị tinh trùng
  • Bơm

Thời gian kiêng xuất tinh

  • Thời gian kiêng ngắn <= 2 ngày: tăng tỉ lệ thành công

Kết quả

  • Thai lâm sàng 10-25%
  • Các yếu tố ảnh hưởng:

+ Chất lượng nang noãn, số lượng nang noãn

+ Chất lượng tinh trùng

+ Chỉ định điều trị: có những bệnh nhân không có chỉ định vẫn xin bơm -> khó

Yếu tố nguy cơ

  • Đa thai và quá kích buồng trứng

+ Nhiều nang noãn từ 4 nang trên 14mm trở lên

+ Tuổi <=32

+ BMI thấp

Yếu tố khó

  • BMI >=24 (béo phì)
  • Tuổi >=38
  • Đã thất bại với chu kì trước
  • Tinh trùng quá yếu
  • Không đáp ứng với kích thích buồng trứng

Kết luận: Kỹ thuật bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) là một phương pháp phổ biến, đơn giản thực hiện ở nhiều nơi được, với chi phí không cao (khoảng 10  triệu). Tỉ lệ tương đối hiệu quả.

Cần lưu ý: chỉ định, kĩ thuật thực hiện, dự phòng biến chứng

PHẦN II. HỎI – ĐÁP CÙNG CHUYÊN GIA

Câu hỏi 1.

(Thanh Chúc) Em sinh năm 2002, tháng 6 vừa rồi có thai nhưng bị sảy ở tuần thứ 6, không có tim thai, tháng 12 thả lại nhưng kì kinh 37-40 ngày, đi khám bình thường nhưng không chụp vòi trứng. Em có kích trứng để làm IUI nhưng bị thai sinh hóa. Hiện tại có uống thuốc bổ theo đông y.

Bs Trương Quang Hải: Những trường hợp thai lưu, các bạn sẽ phải làm xét nghiệm NST để xem có bất thường gì về di truyền hay không. Thứ 2 bạn cần chụp vòi trứng. Còn về vấn đề sử dụng thuốc đông y, mình theo phương pháp Tây y nên rất khó để khuyên các bạn nên dùng hay không nên dùng. Bởi thuốc dông y không rõ thành phần, nên bạn dùng đông y hay tây y là do bạn lựa chọn.

Điều đầu tiên bây giờ bạn nên làm 2 xét nghiệm mình đã hướng dẫn, sau đó sẽ được bác sĩ chuyên khoa đưa ra hướng điều trị phù hợp cho bạn.

Câu hỏi 2.

(Hương) Em năm nay 35 tuổi, có 1 bé 7 tuổi. Vợ chồng em mong 7 năm rồi để có bé thứ 2, bây giờ em đang mong muốn làm IUI, bác sĩ có thể giới thiệu cho em địa điểm làm tại TP. HCM. Và bác sĩ cho em hỏi em đang uống OvaQ1 và tinh dầu hoa anh thảo trong thời gian dài như vậy thì có sao không ạ?

Bs Trương Quang Hải: Sản phẩm OvaQ1 và tinh dầu hoa anh thảo các bạn cũng uống được. Còn về địa điểm làm IUI trong TP. HCM, bạn có thể làm tại BV Từ Dũ, BV Mỹ Đức, BV Hùng Vương… Nhưng trước tiên bạn nên đi khám trước ở đó rồi bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định riêng cho bạn.

Câu hỏi 3.

(Tư) Bác sĩ cho em hỏi, em 36 tuổi, chồng 40 tuổi, thai tự nhiên 3 lần đều bị lưu ở tuần thứ 5-6. Đã làm IVF 3 lần cách đây 9 năm, bác sĩ bảo trứng kém. Vậy bác sĩ cho em xin phác đồ điều trị.

Bs Trương Quang Hải: Thực sự giờ bạn xin phác đồ điều trị là khá khó khi chỉ nghe qua online thế này. Bởi khám trực tiếp cũng là đã khó rồi. Bây giờ bạn cần làm cho mình xét nghiệm AMH để xem dự trữ buồng trứng như thế nào rồi bạn gửi lại kết quả cho mình xem.

Câu hỏi 4.

(Duyên) Em đã có 2 bé, đợt này muốn sinh thêm bé nữa nhưng em đi khám bị đa nang buồng trứng. Sau 6 tháng em sử dụng thuốc đã có kinh trở lại nhưng không đều. Em muốn bác sĩ tư vấn giúp vợ chồng em sớm có bé.

Bs Trương Quang Hải: Cái cơ bản hiện tại là bạn nên làm xét nghiệm amh. Trong thời gian dịch mình chưa đi khám được mình sẽ xem xét amh đó như thế nào, hoặc mình kết hợp siêu âm ở gần nhà về số lượng nang thứ cấp ở ngày 2 ckk. Dựa vào đó mình có thể đoán được tình trạng, tỉ lệ sinh sản của người phụ nữ. Đây là 2 cái khá quan trọng cần chú ý.

Câu hỏi 5.

(Hoa) Em chào bác sĩ, vừa rồi em có làm IVF, em có chuyển 2 phôi ngày 5 loại 3 nhưng thai bị sinh hóa, em còn 3 phôi loại 3 nữa, em định mổ kẹp vòi trứng giãn và vòi còn lại thôn. Em định chuyển tiếp phôi kia và làm IUI thử 1 lần được không ạ? Amh của em là 7.7, tinh trùng chồng hình dạng bình thường.

Bs Trương Quang Hải: Khi bạn vào phòng mổ, bạn sẽ được thực hiện kiểm tra lại xem vòi còn lại của bạn thông, tắc hay thế nào, vòi ứ dịch sẽ được xử lý; vòi còn lại thông sẽ để lại cho bệnh nhân. Nếu nguyên nhân bệnh nhân bị ứ dịch vòi trứng thôi thì bệnh nhân hoàn toàn có thể  giữ lại vòi trứng kia và hi vọng  biện pháp bơm hay quan hệ tự nhiên thì bệnh nhân có thể có thai tự nhiên được.

Câu hỏi 6.

(Vi Vi) Em năm nay 28 tuổi, trước kinh nguyệt em đều, cách đây 2 năm em lấy chồng được 2 tháng thì bị rong kinh. Lúc đầu bác sĩ nói em bị lạc nội mạc, sau đó bác sĩ lại bảo bị đa nang buồng trứng. Rồi em dùng thuốc em mới có kinh nhưng lại bị rong, ngưng thì không có. Cách đây 5 tháng em có kích trứng nhưng không đậu. Em rong kinh là bị gì vậy? Bây giờ em có thể có thai tự nhiên được không ạ?

Bs Trương Quang Hải: Về lý thuyết, bạn vẫn có thai tự nhiên được, còn trên thực tế rất khó nói. Tuy nhiên, không rõ là bạn đã chụp phim chưa và tình trạng kinh nguyệt như vậy thì khả năng cao là bạn vẫn phải dùng đến biện pháp kích thích buồng trứng. Còn vấn đề bạn hỏi rong kinh do đâu thì nhiều khi rất khó trả lời ở trên đây. Tuy nhiên, hết dịch bạn nên đến bệnh viện chuyên khoa hiếm muộn để được khám cẩn thận hơn và bác sĩ sẽ đưa ra được phương án tốt nhất cho bạn.

Bây giờ bạn nên đi chụp vòi trứng và làm thêm xét nghiệm NST. Bạn làm xét nghiệm đó xem để biết có khả năng có thai tự nhiên không hay sử dụng biện pháp can thiệp.

Câu hỏi 7.

(Đỗ) Em đang muốn canh con trai, trước kia em làm IUI nhưng lại giống ẹm. Lần này em muốn làm IUI tiếp và có cho chồng uống The Men đã tăng chất lượng tinh trùng. Vậy tỉ lệ làm IUI được bao nhiêu phần trăm là con trai ạ?

Bs Trương Quang Hải: Dù bạn uống thuốc gì đi nữa thì tỉ lệ thành công của bạn cũng chỉ là 50-50 thôi. Nếu bác sĩ nào mà nói với bạn dùng sản phẩm này mà có tỉ lệ thành công cao hơn thì không đúng.

Câu hỏi 8.

(Ngọc Ánh) Bác sĩ có lời khuyên gì cho những cặp vợ chồng đang chuẩn bị làm IUI, cần chuẩn bị gì để chất lượng noãn, trứng tốt hơn.

Bs Trương Quang Hải: Trước khi làm IUI, về mặt sinh hoạt thì vẫn sinh hoạt bình thường. Về mặt ăn uống: ăn nhiều rau xanh, củ quả; hạn chế tinh bột, thịt. Theo nghiên cứu, những người ăn rau nhiều hơn và tập thể dục thể thao nhiều thì chất lượng trứng và tinh trùng sẽ tốt hơn. Ngoài ra, cần tránh chất kích thích rượu bia, thuốc lá, café,… Bên cạnh đó, bạn có thể tập những bài tập erobic từ 15-30 phút giúp tăng sức đề kháng. Về tâm lý, giữ tinh thần thoải mái. Về thuốc, tùy tình trạng của bệnh nhân sẽ sử dụng thuốc khác nhau phù hợp.

Bs Nguyễn Hồng VânChủ Nhà thuốc DUO Care: Trong quá trình chuẩn bị IUI, các bạn hoàn toàn có thể sử dụng thêm sản phẩm OvaQ1 để chuẩn bị cho trứng, niêm mạc tốt. Đối với chồng nên dùng SpermQ để tăng chất lượng tinh trùng. Kết hợp cùng những lời khuyên bác sĩ Hải đưa ra, bạn sẽ tăng cơ hội làm những thủ thuật IUI được tốt hơn.

Câu hỏi 9.

(Dương Văn Thế) Em bị tinh trùng yếu, loãng làm xét nghiệm từ 2013. Trong khi điều trị vợ chồng em ly hôn và không chữa từ hồi đó đến giờ.  Bác sĩ cho em lời khuyên có nên đi khám lại, sử dụng thuốc gì điều trị để cải thiện tinh trùng được không?

Bs Trương Quang Hải: Phác đồ điều trị cho tinh trùng chỉ khoảng 3 tháng. Nếu bác sĩ nào kê thuốc quá dài thì không cần thiết. Nếu sau 3 tháng không cải thiện thì bệnh nhân sẽ có chỉ định can thiệp. Bạn nên chuẩn bị về mặt tâm lý như thế.

Câu hỏi 10.

(My) Em làm IUI 1 lần cách đây 2 năm nhưng không đậu. Bác sĩ cho em hỏi làm bao nhiêu lần thì đậu thai ạ?

Bs Trương Quang Hải: Về mặt lý thuyết, bạn nên IUI 6 lần (theo nước ngoài), còn ở Việt Nam thông thường là 3 lần trở xuống là các bạn bắt đầu nản và chuyển sang IVF.

Câu hỏi 11.

(Quỳnh) Em năm nay 36 tuổi, đã có 1 bé trai 8 tuổi, trước đó 4 năm có thả nhưng không được. Cách đây 3 năm có làm IUI nhưng không được. Sau 6 tháng  thả tự nhiên thì có nhưng bị lưu. Bây giờ em muốn thả lại thì em cần phải làm thế nào, em làm tiếp IUI được không?

Bs Trương Quang Hải: Hiện tại bạn có thể làm xét nghiêm amh và gửi mình xem để biết được cần chuẩn bị cái gì trước và có hướng điều trị phù hợp. Còn phim vòi trứng bạn bắt buộc phải chụp lại.

Nếu chồng tinh trùng yếu thì cũng làm lại xét nghiệm rồi gửi kết quả lại cho mình.

Trong quá trình chờ kết quả khám, hai vợ chồng hoàn toàn có thể sử dụng OvaQ1, SpermQ để hỗ trợ bổ trứng, niêm mạc và tinh trùng.

Câu hỏi 12.

(Hạnh Nguyễn) Em bị buồng trứng đa nang nhẹ, amh là 11.5, em chưa có con, thì em có thể làm IUI được không ạ?

Bs Trương Quang Hải: Bị buồng trứng đa nang không phân biệt nặng hay nhẹ. Bạn hoàn toàn có thể làm IUI được. Nếu thời gian mong con không quá dài (chưa ddeens1 năm) thì có thể bơm mà không cần chụp phim. Còn nếu thời gian thả hơn 1 năm thì bạn nên chụp phim trước xem cso vấn đề gì không, sau đó mới có biện pháp phù hợp.

Câu hỏi 13.

(Phạm Huyền) Em đã có 1 bé trai 6 tuổi, em mong bé thứ 2 được 3 năm nay nhưng chưa có. Em có đi khám kết quả bình thường, amh 3.9, buồng trứng thông; chồng em tinh trùng yếu. Bác sĩ cho em hỏi chồng em có nên làm IUI hay IVF ạ? Và có cần bổ sung thuốc gì không trước khi làm ạ?

Bs Trương Quang Hải: Về vợ là khá tốt, còn chồng là tinh trùng yếu. Với kết quả khám bạn gửi thì hoàn toàn có thể làm IUI được. Chồng bạn cần cải thiện chế độ ăn uống và sinh hoạt, dùng thuốc tốt cho tinh trùng, sau lọc rửa tinh trùng tốt thì mình có thể bơm được.

Câu hỏi 14.

(Phương Vũ) Chào bác sĩ, em 34 tuổi, trước đây em bị suy buồng trứng, amh là 0.2; đến giờ năm nay năm thứ 4 em mong con. Sau 2 năm đông tây y kết hợp em đi khám buồng trứng em bình thường, em đi chụp vòi trứng bị viêm nhưng chữa đã ổn. Tháng này em đi siêu âm canh trứng đã thấy 2 bên trứng nhiều nhưng không lớn. Em cần làm gì bước tiếp theo bác sĩ?

Bs Trương Quang Hải: Thứ nhất amh là 0.2, về mặt lý thuyết thì không trở về được bình thường. Còn ai là người khẳng định bình thường thì bạn không có đề cập ở đây. Nếu như bác sĩ đông y đề cập thì mình nghĩ là không chính xác. Nên việc hồi phục buồng trứng với amh 0.2 là không hợp lý và siêu âm không có trứng là đúng. Với trường hợp này sẽ được chỉ định xin trứng, còn không thì phải gom trứng thôi. Vấn đề bạn bị viêm vòi trứng thì chụp phim sẽ không trả lời được, chụp phim chỉ đưa ra kết quả thông hay tắc thôi. Nên dù vòi trứng có vấn đề thì cũng không còn quan trọng nữa, bởi trứng của bạn bây giờ rất kém. Nếu bạn muốn thì chỉ có gom trứng và xem chu kỳ nào tốt thì kích trứng. Nếu siêu âm trứng không còn thì chỉ có đi xin trứng, và ca này cũng không uống thuốc được.

Câu hỏi 15.

(Văn Nguyễn) Chào bác sĩ, em đi khám hiếm muộn bác sĩ có chẩn đoán amh của em là 12., bị buồng trứng đa nang, vòi trứng phải bị thông hạn chế do có chửa ngoài tử cung 1 lần. Cho em hỏi em khám cách đây 3 tháng, sau khi hết dịch em làm IUI có cần khám lại từ đầu không và em cần chuẩn bị những gì cho IUI tiếp theo?

Bs Trương Quang Hải: Nếu bạn đã chụp vòi trứng rồi thì phim chụp có giá trị từ 1-2 năm nên bạn không cần chụp lại, amh không cần xét nghiệm lại. Còn virus HIV, giang mai,… bạn cần làm xét nghiệm lại khi làm hồ sơ IUI hay IVF. Về điều trị, nếu bạn không uống gì thì cũng được. Tuy nhiên, nếu amh khoảng 12, kinh nguyệt không đều bạn có thể sử dụng sản phẩm OvaQ1 hoặc acid folic sẽ giúp hỗ trợ bạn trong quá trình mang thai.

Bs Nguyễn Hồng Vân: Với trường hợp này, bạn nên cần bổ sung giúp buồng trứng, niêm mạc tử cung, bạn nên sử dụng OvaQ1 là rất phù hợp. Và bạn không nhắc đến tinh trùng của chồng nhưng đang chuẩn bị IUI thì tinh trùng của chồng có nhiều yếu tố ảnh hưởng như stress, hút thuốc, uống rượu. Do đó trong giai đoạn này, người chồng neenfzdungf SpermQ để ổn định chất lượng tinh trùng.

Để được tư vấn, bạn để lại số điện thoại hoặc gọi tới Hotline 1800.6395 để các Dược sĩ của nhà thuốc DUO Care tư vấn và đồng hành cùng các bạn cho đến khi mang thai.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.